|
Nitra leży w północno-wschodniej części niziny Poddunajskiej, w stóp pasma górskiego Tribeč. Z sąsiadujących z miastem szczytów: Zobor (588 m), Hradná, Vŕšok, Kalvária (215 m), Borina (218,5 m), Čermáň i Martinský vrch można podziwiać wspaniałą panoramę na miasto. Naturalną scenerię uzupełnia rzeka Nitra, opływająca szerokim łukiem wzgórze zamkowe. Miasto Nitra jest administracyjnym centrum Kraju Nitrzańskiego, który składa się z powiatów: Nitra, Komárno, Levice, Nové Zámky, Šaľa, Topoľčany i Zlaté Moravce.
Starożytna Nitra, w którym niegdyś panowali potężni królowie i książęta, jest dziś nowoczesnym ośrodkiem kulturalnym i ekonomicznym zachodniej Słowacji.
Toczy się tu dynamicznie życie kulturalne i można spotkać wielu artystów teatralnych, twórców sztuki, wykonawców muzyków klasycznej i współczesnej, i poczuć prawdziwą atmosferę kultury.
Odbywają się tu liczne imprezy, m.in. Festiwal Teatralny, Karnawał, Akademicka Nitra (festiwal zespołów uniwersyteckich), Lato Kulturalne i liczne festiwale muzyczne. Liczba cennych, dobrze zachowanych budynków i pomników nadają miastu unikalny klimat z odrobiną nostalgii. A hotele z nowoczesnym wyposażeniem i restauracje oferujące szeroki wybór dań ze słowackiej i międzynarodowej kuchni przekonają Cię o tradycyjnej słowackiej gościnności.
Przyjedź i poczuj atmosferę cudownej Nitry!
Niewiele miast może się pochwalić tak pięknym położeniem, jak Nitra. Mówią, że Nitra, jak Rzym była zbudowana na 7 wzgórzach. Jej nazwa związana jest z początkami historii Słowacji, z postaciami księcia Pribiny (słowiański książę panujący nad Nitrą w IX w.), św. Cyryla i Metodego, a nawet z pierwszą chrześcijańską świątynią na terytorium Słowacji i początkami alfabetu słowiańskiego.
Region był gęsto zaludniony już 30 tys. lat temu, pierwsze rolnicze osady istniały na terenie dzisiejszej Nitry miasta już około 6 tys. lat temu.
Od IV w p.n.e. terytorium Słowacji było zamieszkane przez Celtów. Słowiańska historia Nitry zaczyna się pod koniec V w., gdy przybyli tu pierwsi Słowianie. Nitra stała się głównym ośrodkiem Wielkiego Państwa Morawskiego. Rządził tu Książe Pribina, który choć sam był poganinem, pozwolił na postawienie pierwszej świątyni chrześcijańskiej w Nitrze. Wspominają o tym wydarzeniu dokumenty z IX w. Nie zachowały niestety się szczątki, które pozwoliłyby określić dokładne miejsce świątyni. Za panowania księcia Rastislava przybyli tu misjonarze: Konstantyn-Cyryl (twórca pierwszego słowiańskiego alfabetu i tłumacz pierwszych liturgicznych tekstów) i Metody - mianowany biskupem, arcybiskupem, a w końcu papieskim legatem na terenach Górnego Dunaju zamieszkanych przez Słowian.
Przywileje wolnego miasta królewskiego Nitra uzyskała w 1248 r. od króla Beli IV. W czasach średniowiecza była podzielona na Górne i Dolne miasto, każde z nich posiadało własne pieczęcie i radnych miejskich.
Od II poł. XVIII w. nadszedł dla Nitry czas pokoju, dzięki czemu udało się odnowić wiele budynków miejskich, przebudować zamek i katedrę oraz wybudować wiele budynków w Górnym mieście.
Zabytki
GÓRNE MIASTO
- Zespół zamkowy
Zamek - Narodowy Zabytek Kultury składa się z 4 niezależnych części. Zamkowe fortyfikacje były budowane z XVI i XVII w. Biskup Pálfy kazał wybudować masywny mur w 1673 r., w czasie panowania Leopoloda I, jako obronę przed Turkami. Budynek ma kształt gwiazdy z 5 bastionami, na każdym z nich rzeźba żołnierzy Leopolda.
Katedra - składająca się z Górnego i Dolnego kościoła, była wybudowana w 1333-1355 r.. W 1711 r., biskup Erdödy kazał przebudować wnętrze w stylu barokowym. Zadanie wykonał włoski architekt, D. Martinelli. Freski na sklepieniu malowane przez austriackiego malarza Galliarti’ego należą do najcenniejszych wnętrz barokowych na Słowacji. Jest tu także rzadki barokowy ołtarz z 1662 r. oraz renesansowa chrzcielnica z 1643. Dolny kościół wybudowano w latach 1621-42.
Kościół św. Emerama - najstarsza część katedry - kościół w stylu romańskim. Pierwotnie wybudowany w XI w., był potem przebudowywany w stylu gotyckim, a jego dzisiejszy wygląd to efekt rekonstrukcji z lat 1931-33. Jest to jedno z możliwych miejsc, gdzie stał pierwszy kościół chrześcijański na Słowacji. Są tu szczątki Św. Andrzeja, Benedykta, i Konstantyna-Cyryla.
Godziny otwarcia katedry:
w lecie:
pon-sob od 9.00 do 12.00 i od 13.00 do 18.00
niedziela od 10.00 do 12.00 i od 14.00 do 18.00
w zimie:
pon-sob od 9.00 do 12.00 i od 13.00 do 16.00
niedziela od 10.00 do 12.00 i od 14.00 do 16.00
Pałac biskupi - wybudowany na średniowiecznych fundamentach. Ostatnie barokowe przeróbki były robione w XVIII w. W 1924 r. pożar zniszczył część archiwów i dach pałacu. Dziś pałac nadal służy biskupom.
Budynki gospodarcze na dziedzińcu zamka. Okrągła wieża to pozostałość średniowiecznych fortyfikacji z neogotyckim zwieńczeniem z 1857 r. Brama wjazdowa jest renesansowa i są w niej pomieszczenia dla dowódcy garnizonu. Na dziedzińcu były też jeszcze stajnie, magazyny i budynki służby.
Wieża Vazila - kolejna pozostałość średniowiecznych fortyfikacji. Zgodnie z legendą w piwnicach wieży więziono w lochach Vazila, siostrzeńca króla Stefana.
- Kościół św. Piotra i Pawła i klasztor Franciszkanów - renesansowa budowla wybudowana w latach 1624 - 1630 za panowania biskupa Telegdy. Klasztor został zniszczony w czasie najazdu tureckiego i jego struktura uległa modyfikacji: dodano 4 kaplice i wieżę. Budynek uzyskał barokowy wygląd w XVIII w. W środku znajdują się cenne drewniane rzeźby przedstawiające życie św. Franciszka z Asyżu (ich autorem jest franciszkanin, F.X.Seegen).
- Dom Żupny - późnobarokowy budynek ukończony w 1777 r. Spłonął w 1793 r. i został odbudowany jako reprezentacyjny budynek władz regionu Nitry. Przebudowany potem w stylu secesyjnym przez V. Cziglera w latach 1903 - 1908. Od 1965 r. jest siedzibą Galerii Nitrzańskiej.
DOLNE MIASTO
- Kościół św. Stefana – pierwotna budowla wybudowana była w X w., przebudowywana w kolejnych wiekach, w początkach XVIII w. nabrała charakteru barokowego. Zachowały się fragmenty romańskich fresków.
- Kościół św. Władysława i klasztor Pijarów - Zakon Pijarów przybył do Nitry w 1698 r., aby nauczać ubogie dzieci. Fundamenty pod kościół położono w 1701 r., jednak częste pożary nie pozwoliły ukończyć budowli. W 1716 prawie ukończoną budowlę strawił kolejny pożar. Zdecydowano wtedy o budowie zupełnie nowej budowli, z 2 wieżami (1742- 48). Najcenniejszym elementem wnętrza jest bogato zdobiony ołtarz autorstwa austriackiego rzeźbiarza, M.Vogerle.
PARK MIEJSKI - jest dziś miejscem, gdzie mieszkańcy miasta odnaleźć mogą spokój i odpoczynek. Rozciąga się na powierzchni 20 ha w północno-zachodniej części miasta, sąsiaduje z meandrami rzeki Nitra. Składa się z 3 części, a najstarsza z nich Sihoť - pochodzi z II poł. XIX w. Atrakcje parku to m.in. “żabia fontanna”, ptaszarnia, nietypowy plac zabaw przy wejściu, klasycystyczny budynek dawnej kawiarni, a także farma ze zwierzętami, dwa jeziorka połączone strumieniem, nad którym drewniany most. W parku rośnie wiele cennych gatunków drzew (m.in. miłorząb japoński, sekwoja). Siedząc na parkowej ławce, można podziwiać naprawdę piękny widok na jeziora i zamek.
STREFA RUCHU PIESZEGO - starannie zrekonstruowana w 1996 r. z fontannami, zegarem muzycznym, studnią i innymi wystylizowanymi elementami (jak np. tablica informacyjna przypominająca kształtem romański kościół w Drážovcach) nawiązuje swoim stylem do długiej historii Nitry. |