Múzeum
moderného umenia Andyho Warhola
Ul. Andyho
Warhola 749/26
068 01
Medzilaborce, Slovenská republika
Telefon :
+421 57 74 800 72
Fax :
+421 57 73 210 69
E-mail :
byckocentrum.sk
6 sierpnia 1928 r. w
czasie trwającego upału w Pittsburgu urodził się Andy Warhol, co
było początkiem nowej ery w sztuce współczesnej. Nieśmiały
chłopiec, często słuchający opowieści swojej matki Julii o
odnalezionych czaszkach i ciałach żołnierzy w lasach mikovskich,
ale także innych opowieści rozgrywających się na krańcach
wschodniej Słowacji, stopniowo tworzył swoją własną wizję
sztuki, życia, ale także kraju swoich rodziców.
„Pochodzę znikąd"
- zdanie, którym Andy często odpowiadał na pytania o jego
pochodzenie była częścią jego życiowej taktyki kamuflażu.
Prawda jest jednak taka, że Andy Warhol dobrze wiedział o swoim
pochodzeniu, inaczej nie byłoby prawdą wszystko to, co o nim i jego
rodzinie opowiadają jego bracia i bliscy. Wierzymy im, gdyż są oni
najbardziej prawdopodobnym źródłem informacji o nim jako o
człowieku.
Muzeum Sztuki Nowoczesnej
Andy Warhola, które powstało w Medzilaborcach przy pomocy sztuki
opowiada o artystycznym i życiowym dziedzictwie Andy Warhola oraz
jego braci i krewnych.
Powstanie Muzeum Sztuki
Współczesnej Andy'ego Warhola w Medzilaborcach poprzedzała
działalność Małej Galerii Klubu Przyjaciół Sztuki przy
Podstawowej Szkole Artystycznej a później Stowarzyszenia Andy'ego
Warhola w Medzilaborcach. Podczas działalności tych instytucji
udało się pozbierać liczne materiały i autentyczne dokumenty,
które dziś są częścią kolekcji i archiwum muzeum.
Oficjalnie muzeum
istnieje od 1 września 1991, najpierw pod Ministerstwem Kultury
Słowacji, od 2001 r. Urzędem Regionalnym Preszowskiego Kraju w
Preszowie. Dziś można powiedzieć, że bez inicjatywy Johna
Warhola, Dr. Michala Bycka, F. Hughesa, V. Protivňáka,
Stowarzyszenia Andy'ego Warhola i The Andy Warhol Foundation for
The Visual Arts in New York - muzeum by nie powstało.
Wspomniane osoby i
instytucje sprawiły, że powstała ponadregionalna, specjalistyczna
instytucja muzealno-galeryjna, zajmująca się przede wszystkim
aktualnymi tendencjami we współczesnej sztuce, a głównie życiem
i sztuką Andy'ego Warhola. Od momentu swojego powstania muzeum
specjalizowało się w aktualnych potrzebach instytucji muzealnych na
Słowacji i zagranicy, tworzyło dla nich warunki do działania i
aktywności multimedialnej, gromadziło informacje o najnowszych
trendach na świecie i zajmowało się działaniami
artystyczno-edukacyjno-doradczymi. Jako pierwsze muzeum na Słowacji
prowadzi badania, prezentuje i specjalistycznie opracowuje tendencje
w sztuce i kulturze, którymi dotychczas zajmowało się niewiele
instytucji (np. wspływ pochodzenia etnicznego artysty na jego
dzieło, wpływ pop-artu na aktualną sztukę na Słowacji,
działalność muzealno-edukacyjna i tym podobne).
Muzeum Sztuki Nowoczesnej
Andy'ego Warhola w Medzilaborcach prezentuje trzy stałe wystawy
dzieł Andy'ego Warhola oraz ważnych przedmiotów związanych z
pochodzeniem artysty, uzyskanych lub wypożyczonych od żyjących
bliskich artysty. Na pierwszej wystawie znajdują się prace Paula
Warhola, najstarszego brata Andy'ego i jego syna Jamesa. Paul jest
artystą-amatorem żyjącym na farmie nieopodal Pittsburga, jego syn
James - profesjonalnym artystą specjalizującym się w
ilustrowaniu książek dla dzieci. Obrazy Paula można traktować
jako artystyczne eksperymenty, gdyż tworzy on wielobarwne
dekoracyjne obrazy za pomocą odbijania kurzych nóg na
różnokolorowych podkładach. James Warhol w tej ekspozycji
prezentuje dwa olejne obrazy Nowoczesny gladiator i
Czarodziejska pracownia.
Koncepcyjnie do tej
ekspozycji odnosi się wystawa o pochodzeniu Andy'ego Warhola,
której podstawą są dokumenty, przedmioty przeważnie wypożyczone
od jego rodziny. Elementem wystawy jest np. autentyczny list, w
którym artysta zrzekł się odziedziczonego majątku w miejscu
urodzenia swoich rodziców w Mikovej, fotografia portretu Julii
Warhol, według którego Warhol zrobił słynny portret swojej matki
techniką seriografii. Do najcenniejszych przedmiotów należy
autentyczna kołyska, w której dzieci Julii i Andreja Warholów -
Paul, John i Andy byli chrzczeni, aparat fotograficzny Andy'ego,
magnetofon czy okulary słoneczne. Ekspozycję dopełnia list
poparcia dla otwarcia muzeum, zainicjowany przez Michala Cihlářa i
Aleša Najbrta w 1989, który podpisał między innymi Vaclav Havel
czy znany europejski artysta Milan Knížák.
Główna i
najobszerniejsza ekspozycja muzeum zawiera dzieła Andy'ego
Warhola. Tworzą ją obrazy wypożyczone z Muzeum Fundacji Andy
Warhola na Rzecz Sztuki Wizualnej w Nowym Jorku, od kolekcjonerów
prywatnych, a także dzieła będące majątkiem muzeum. Ekspozycja
jest tak opracowana, że zawiera wszystkie główne dzieła należące
do dominujących motywów artystycznych artysty. Są to przeważnie
seriografie na papierze kartonowym, niektóre kolorowane ręcznie. Do
najstarszych należą dwie seriografie zup Campbella z 1969 r. Do
najbardziej znanych należy portfolio 10 najbardziej znanych Żydów
XX wieku czy portfolio Ladies and Gentlemen.
Zwiedzający muzeum mogą
się zapoznać z głównymi motywami artystycznymi Andy Warhola, do
których należały kwiaty oraz śmierć. Z tego cyklu w ekspozycji
znajduje się portfolio z 1974 r. Flowers (Black and White),
dwie seriografie Kwiaty I i Kwiaty II z 1970 r., dwie
seriografie Elektryczne krzesło II z 1971, które należy do
cyklu Amerykańska śmierć. Motywy komunistycznych symboli
znajdują się w pracach Sierp i Młot czy Czerwony Lenin.
Do ulubionych dzieł należą portrety sławnych ludzi; na
wystawie reprezentują je m.in. portrety lidera Rolling Stones Micka
Jaggera, Ingrid Bergman, Mildred Scheel, Lilian Carter, H.Ch.
Andersena, Teddy'ego Roosevelta, św. Appolonii.
Wymienione dzieła i
portfolia należą do najbardziej znanych, oczywiście, do ekspozycji
należą też inne oryginały prac Andy Warhola oraz odbitki (tzw.
exhibition print) przeznaczone wyłącznie do celów wystawowych bez
możliwości komercyjnego użycia (sprzedaży lub reprodukcji).
Stałe wystawy i
aktywność wystawiennicza nie są jedynymi działaniami muzeum.
Muzeum Sztuki Nowoczesnej Andy'ego Warhola w Medzilaborciach jest
znane z tego, że dużą wagę przywiązuje do działalności
artystyczno-edukacyjnej. Świadczy o tym utworzenie Eksperymentalnego
Centrum Artystycznej Edukacji Stowarzyszenia Andy'ego Warhola przy
Muzeum czy też fakt, że w celu udanych realizacji zadań o
charakterze ponadregionalnym doszło do utworzenia oddziału edukacji
muzealnej, który zajmuje się opracowaniem koncepcyjnym kwestii
związanych z edukacją artystyczną w perspektywie teoretycznej oraz
praktycznej - aby utworzyć z muzeum żywy organizm, a nie jedynie
formalnie utrzymywane mauzoleum.
Wydawnicza działalność
muzeum to kolejny element edukacji artystycznej przy pomocy
nowoczesnych mediów (internetu). Oprócz wydawania katalogów z
wystaw, folderów na temat działalności muzyczno-edukacyjnej
wydawanych z pomocą Stowarzyszenia Andy Warhola, dotowanej z
fundacji Andy Warhola na Rzecz Sztuki Wizualnej w Nowym Jorku,
Muzeum wydaje także specjalistyczną literaturę na temat rezultatów
własnych badań dotyczących przede wszystkim problemów edukacji
muzealnej (problematyka percepcji, recepcji dzieła sztuki,
postmodernistycznych i współczesnych tendencji w sztuce itd).
Muzeum regularnie
realizuje aktualne projekty z systemu grantowego Ministerstwa Kultury
oraz Funduszu Społecznego Małych Projektów przy Ministerstwie
Rozwoju Regionalnego.
To wyjątkowa instytucja
- pierwsze muzeum Andy Warhola na świecie i jedyne w Europie.
Współpracuje z różnymi instytucjami z zagranicy o podobnym
profilu. Efektem tej współpracy są międzynarodowe projekty
wystawowe ukazujące i promujące życie oraz sztukę Andy Warhola w
kontekście postmodernistycznych tendencji w sztuce.
Muzeum Sztuki
Współczesnej Andy Warhola dąży do ciągłej poprawy swojej
działalności, rozbudowywania swojej kolekcji, tak aby wciąż
reprezentować naszą kulturę w kraju i zagranicą.
Mgr Martin CUBJAK
edukator muzealny i
kurator Muzeum Sztuki Współczesnej Andy Warhola w Medzilaborcach
|