Martin

Region Turiec leży w środkowej i północno-zachodniej części Słowacji. Region graniczy od północy z Orawą, na wschodzie z Liptowem, na południu z regionem Pohronie, na północnym zachodzie z Ponitrzem, na południowym zachodzie z środkowym Poważem. Odległość od Bratysławy wynosi 230 km, od Niskich Tatr 80 km, 120 km od Wysokich Tatr.


W okolicznych skałach jest ponad 40 mineralnych źródeł, z których płyną najbardziej znane alkaliczno-ziemiste wody termalne w Turciańskich Teplicach i węglanowe kwaśne wody mineralne w Zaturci i Budisi.
Nazwa regionu pochodzi od nazwy zamku Turiec, dziś znanego jako ruiny Zniev. Najstarsze dowody osiedlania się w tym regionie pochodzą z epoki neolitu (archeologiczne znaleziska z okolic Blatnicke). Terytorium wyodrębniło się z Zwoleńskiego Komitatu i od I do XIV w. było stolicą regionu. W średniowieczu prowadził tędy jeden z najważniejszych szlaków handlowych z regionu poddunajskiego przez Nitrę, dolinę Turiec, dolny Liptov przez Orawę aż do Bałtyku. Drogę okalało kilka zamków obronnych (Sklabiňa, Blatnica, Zniev). Niemiecka kolonizacja przyczyniła się do osiedlenia południowej części regionu. Przez obszar wiodło kilka ważnych szlaków handlowych, przy których rozwijały się miasteczka: Martin, Sučany, Turany, Mošovce, Slovenské Pravno i Kláštor pod Znievom.

Kotlina Turciańska - otoczona z trzech stron Parkami Narodowymi - Wielką i Małą Fatrą. Od południa otaczają ją Kremnickie Wierchy i pogórze Žiar. Atrakcyjne panoramy okolicznych gór to typowa sceneria regionu Turiec. Ten unikalny krajobraz to efekt skomplikowanych procesów geologicznych. Podczas milionów lat wyrastały granitowe grzbiety Małej i Wielkiej Fatry. Pośród górskich masywów kryje się wiele przyrodniczych różnorodności, które zasługują na specjalną ochronę. Na terenie Turiec jest 18 narodowych rezerwatów przyrodniczych, 9 rezerwatów przyrodniczych, 4 tereny ochronne i 1 narodowy zabytek przyrody.

Narodowy Park Mała Fatra - zadziwia różnorodną rzeźbą terenu. Na miękko ukształtowanych grzbietach pogórza widać szczątki wapiennych i dolomitowych pokrywów, które  tworzą tutejszą  malowniczą scenerię. Jedną z atrakcji Małej Fatry jest Sutovsky wodospad.

Wielki Krywań Fatrzański  - na najwyższy szczyt regionu Turiec najczęściej wchodzi się trasą z Chaty pod Chlebem przez Snilovské sedlo. Na sąsiedni Chleb można wyjść także z Sutovskiej doliny obok pięknego wodospadu Sutovskiego. Wyjątkowym przeżyciem dla bardziej doświadczonych turystów jest przejście grzbietu Małej Fatry od Kľačianskej Magury i Suchégo przez Mały i Wielki Fatrzanski Krywań, Chleb, ewentualnie  dalej na Poludňový Grúň, Stoh i Veľký Rozsutec. Chata na Kľačianskej Magurze jest niedzielnym miejscem pielgrzymek górali z Martina.

Park Narodowy Wielka Fatra - ten rozległy, mało naruszony przez cywilizację obszar to pozostałość walaskiej kolonizacji. Przybysze, którzy w XVI i XVII w. zajęli słowackie pogórza, wycinali rozległe obszary lasów i przerabiali je na pastwiska. Pastwiska w wielu miejscach ustąpiły obszarom ochrony przyrody, częściowo zarosły, ale charakterystyczne górskie łąki z malowniczymi kwiatami i samotnymi drzewami zachował się, i jest dużą  atrakcją Wielkiej Fatry. Typowy krajobraz Wielkiej Fatry - szczątki tworów dolomitowych na łąkowym pogórzu na przełęczy Kráľova studňa.

Gader - to labirynt naturalnie utworzonych górskich masywów, skalnych wieży, łąk alpejskich, galerii, stromych kotlin w dwóch dolinach Gaderskiej i Blatnickiej. Skalne królestwo Gadera to unikatowe dziedzictwo bujnej geologicznej młodości tej krainy. Największym rezerwatem obszaru Turiec jest Tlsta, na pow. prawie 30 km². Pokrywa większą część Gadera - masywy Tlsta, Ostra i sąsiednie doliny. Szczyty Tlsta, Ostra, należą do najpiękniejszych miejsc regionu Turiec. Szlak Janka Bojmira (powstał by upamiętnić jednego z nestorów turystyki w regionie) prowadzi Wapienną doliną do jaskini Mažarná, gdzie z latarką można zwiedzić aż 150 m podziemnej trasy. Od Mažarnej szlak podchodzi stromo w górę. Z zachodniego przed-wierchołka Tlstej (1373 m n.p.m.) rozciąga się jeden z piękniejszych widoków na Turiec. Z wierzchołka można szlakiem bezpośrednio dostać się ponad skalnym labiryntem Murana na dno Konskiego dołu, ewentualnie dalej iść szlakiem na Ostrą. Wierzchołek tej dolomitowej piramidy jest dostępny także szlakiem przez Blatnicką dolinę. 

Trasy rowerowe

Cyklotrasy - dzięki działalności Turcianskiej grupy rowerowej JUS, region Turiec może się pochwalić siecią ponad 400 km oznaczonych tras rowerowych przeznaczonych dla rowerów szosowych i górskich. Turysta na dwóch kółkach ma do dyspozycji mapki, przewodnik książkowy, tablice informacyjne, oznaczenia tras z informacjami o odległościach. Trasy wiodą rzadko uczęszczanymi trasami przez malownicze tereny, także doliny Małej i Wielkiej Fatry lub przez Martinskie hole na wys. 1400 m. Co roku odbywa się Martiński Dzień Rowerowy z mnóstwem atrakcji.


KOLARSTWO - Turčianska grupa rowerowa JUS 

jest stowarzyszeniem obywatelskim, które powstało w 1998 r. Jego głównym celem jest dbanie o rozwój komunikacji rowerowej, a także wszelkich innych alternatywnych sposobów  komunikacji, która uwzględnia naturalne środowisko w mieście Martin, regionie Turiec, i całej Słowacji. Stowarzyszenie bierze udział w projekcie „Miasta dla rowerzystów!".
 
Kontakt:
Turčianska bicyklová skupina JUS
Hviezdoslavova 5
036 01 Martin
Tel:++421/(0)43/4303524
jus@isternet.sk
www.tbsjus.sk

Imprezy kulturalne organizowane w mieście Martin w 2008 r.

lipiec - sierpień 2008
Lato kulturalne - Divadelné námestie

28 sierpnia 2008
Obchody 64. rocznicy SNP (Słowackiego Powstania Narodowego) - pomnik SNP - Sever, cmentarz partyzancki - Priekopa

wrzesień 2008
Targ Martinski  - Námestie SNP, Kamenné námestie

11 listopada 2008 
Nagroda miasta i prezydenta miasta - rozdanie publicznych wyróżnień miasta

7. - 9 listopada 2008 
Dni św. Martina - Martinska uczta - Námestie SNP, Kamenné námestie

16 listopada 2008 
Dni studentów - koncert popularnego zespołu - Športová hala

31 grudnia 2008
Sylvester 2008 - Divadelné námestie

Oznaczone trasy rowerowe  (źródło: www.jasenskadolina.sk ) Vrútky - Turčianske Teplice (55 km) Turčianske Teplice - Martin (44,5 km) Sučany - Turčianska Štiavnička (18 km) Belá-Dulice - Jasenská dolina (8 km) Blatnica - Blatnická dolina (7,5 km) Predvrícko - Vrícko - dolina (5 km) Valča - Slovianska dolina (8,5 km) Martin - Vrútky (7 km) Koštany nad Turcom - Belá-Dulice (7 km) Blatnica - Mošovce (13,5 km) Kláštor pod Znievom - Predvrícko (7 km) Valča - Valčianska dolina (9 km) Martin - Dražkovce (4 km) Nolčovo - Veľká dolina (6 km) Sklabinský podzámok - Kantorská dolina (7 km) Sklabiňa - Sklabinská dolina (5 km) Belá-Dulice - Belianska dolina (8,5 km) Necpaly - Necpalská dolina (11 km) Blatnica - Gaderská dolina (16 km)   PIESZA TURYSTYKA (źródło: www.jasenskadolina.sk)   Miejsce startu Blatnica Blatnica - Blatnická dolina - Juriašovo (1 h.) - połączenie Rakytovských dolín (1 h. 30 min.) - początek Praženej (2 h.) - przełęcz Smrekova (3 h. 45 min.) - Kráľova studňa (4 h. 30 min). W odwrotnym kierunku: Kráľová studňa - Blatnica (3 h. 30 min.) Blatnica - Gaderská dolina - I. leśniczówka(30 min.) - II. leśniczówka (2 h.) - III. leśniczówka (3 h.) - Kráľová studňa (4 h. 30 min.) W odwrotnym kierunku: Kráľová studňa - Blatnica (3 h. 30 min.) Blatnica - Blatnická dolina - Juriašovo (1 h.) -  połączenie Rakytovských dolín (1 h. 30 min.) - zbocza Małego Rakytova - Drienok (3 h.) W odwrotnym kierunku: Drienok - Blatnica (1 h. 30 min.) Blatnica - Gaderská dolina - Konský dol - Muráň (1 h.) - zachodni wierch Tlstej (2 h. 45 min.)  W odwrotnym kierunku : Tlstá  - Blatnica (2 h. 15 min.) Blatnica - Gaderská dolina - jaskinia Mažarná (1 h.) - zachodni wierch Tlstej (3 h.)  W odwrotnym kierunku: Tlstá  - Blatnica (1 h. 45 min.) Blatnica - Blatnická dolina - przełęcz pod Jasienkom (1 h. 15 min.) - Ostrá (1 h. 30 min.)  W odwrotnym kierunku: Ostrá - Blatnica (1 h.)   Miejsce startu Belá - Dulice Belá-Dulice - Havranovo (2 h.) - chata pod Borišovom (4 h.) W odwrotnym kierunku: chata pod Borišovom - Belá-Dulice(3 h.) Belá-Dulice - Slavková dolina (20 min.) - przed-wierzchołek Lysca, Ježová (2 h. 15 min.) - Lysec (3 h.)  W odwrotnym kierunku: Lysec - Belá-Dulice (2 h. 30 min.) Belá-Dulice - chata Lysec (45 min.) - początek Holí (2 h.) - Lysec (3 h.) - Malý Lysec (4 h. 30 min.) W odwrotnym kierunku: Malý Lysec  - Belá-Dulice (4 h.) Miejsce startu Necpaly Necpaly - I. leśniczówka (30 min.) - Dolný Borišov (2 h.) - Balcierovo (2 h. 30 min.) - chata pod Borišovom (4 h.) W odwrotnym kierunku: chata pod Borišovom  - Necpaly (3 h. 30 min.) Trasy wysokogórskie Tlstá - Ostrá  (1 h.) Veľkofatranská magistrála - długa na 49 km, na jej przejście potrzeba 20 godzin. Prowadzi grzbietem z Lubochnej przez przełęcz Ľubochnianską, Ploskú, Ostredok na Krížnu. Atrakcyjna turystycznie trasa, prowadzi przez lasy i grzbietami z najwyższymi wierchami widokowymi Wielkiej Fatry. Szlak dydaktyczny grzbietem Wielkiej Fatry - długi na 11 km z 9 przystankami. Zaznajamia turystów w bogactwem fauny i flory pogórza, oferuje panoramiczne widoki nie tylko na grzbiet Wielkiej Fatry, ale też wierzchołki okolicznych pogórzy. Trasa: chata pod Borišovom - Ploská (1 h.) - Kýšky (1 h. 45 min.) - Suchý vrch (2 h. 30 min.) - Ostredok (3 h.) - Krížna (4 h. 30 min.)

Galeria